Trong bối cảnh đất nước ta đã trải qua hơn 75 năm độc lập, 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, đạt được nhiều thành tựu quan trọng, có ý nghĩa lịch sử. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã thành công tốt đẹp đồng thời đề ra các mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ xây dựng và phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước được củng cố, tăng cường, tạo nền tảng, tiền đề vững chắc để phát triển đất nước nhanh và bền vững. 

Cuộc bầu cử diễn ra trong điều kiện có nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có, khi cả hệ thống chính trị vừa phải bảo đảm tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật,  thành công, vừa phải tập trung phòng, chống đại dịch Covid-19, đồng thời triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, đời sống và an toàn của Nhân dân.

Cử tri nô nức đi bầu cử Quốc hội trong thời điểm dịch covid -19

Cuộc bầu cử được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, thống nhất, sát sao, toàn diện, đồng bộ của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm, đồng lòng, đoàn kết của cả hệ thống chính trị; cùng với sự ủng hộ, đồng thuận cao của Nhân dân và cử tri cả nước. Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định, bảo đảm cho cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và thành công.

Cuộc bầu cử lần này có số lượng cử tri đi bầu lớn nhất từ trước đến nay, với 69.523.277 cử tri và tổng số cử tri đã tham gia bỏ phiếu là 69.243.939 cử tri (đạt 99,60%). Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, tác động sâu rộng đến mọi mặt đời sống xã hội, nhiều cử tri ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; cử tri có hoàn cảnh đi lại khó khăn; cử tri đang điều trị bệnh hoặc thực hiện cách ly y tế vẫn tự nguyện, hăng hái, tích cực tham gia bỏ phiếu. Điều đó thể hiện sâu sắc ý thức công dân, tinh thần trách nhiệm chính trị và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.

Công tác chuẩn bị và tổ chức bầu cử được tiến hành kỹ lưỡng, chu đáo, chủ động, chuyên nghiệp và sáng tạo, với tinh thần trách nhiệm rất cao. Các cấp, các ngành đã kịp thời nắm bắt tình hình, xử lý linh hoạt, hiệu quả đúng pháp luật trong mọi tình huống phát sinh, bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra thống suốt, an toàn.

Thành công của cuộc bầu cử một lần nữa khẳng định sức mạnh tổng hợp của Nhân dân và của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, thể hiện sinh động tinh thần yêu nước, đại đoàn kết toàn dân tộc và niềm tin vững chắc của Nhân dân đối với chế độ xã hội chủ nghĩa. Cuộc bầu cử đã để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp, được dư luận trong nước, đồng bào ta ở nước ngoài và truyền thông quốc tế ghi nhận, đánh giá cao; đồng thời là minh chứng rõ nét cho thấy càng trong khó khăn, thử thách, lòng yêu nước, truyền thống đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam càng được khơi dậy, phát huy và lan tỏa mạnh mẽ.

2) Kết quả cuộc bầu cử

Kết quả bầu đại biểu Quốc hội khóa XV

Trong cuộc bầu cử ngày 23/5/2021, cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XV. Tuy nhiên, trong quá trình xem xét xác nhận tư cách người trúng cử theo quy định của pháp luật, Hội đồng bầu cử quốc gia đã quyết định không xác nhận tư cách của người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XV vì không bảo đảm tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội theo quy định của pháp luật đối với 01 trường hợp tại đơn vị bầu cử số 01 thuộc tỉnh Bình Dương. Do đó, đã có 499 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XV (đạt 99,8%). Trong đó:

+ Đại biểu do các cơ quan, tổ chức ở trung ương giới thiệu: có 194 người trúng cử; đại biểu do các cơ quan, tổ chức ở địa phương giới thiệu: có 301 người trúng cử; đại biểu tự ứng cử: có 04 người trúng cử. Số đại biểu dự kiến hoạt động chuyên trách ở trung ương trúng cử là 126 người; số đại biểu hoạt động chuyên trách ở địa phương trúng cử là 67 người.

+ Về cơ cấu thành phần: đại biểu là phụ nữ: 151 người (tỷ lệ 30,26%); đại biểu là người dân tộc thiểu số: 89 người (tỷ lệ 17,84%); đại biểu trẻ dưới 40 tuổi: 47 người (tỷ lệ 9,42%); đại biểu là người ngoài Đảng: 14 người (tỷ lệ 2,81%); đại biểu khóa XIV tái cử hoặc đã từng là đại biểu Quốc hội các khóa trước: 203 người (tỷ lệ 40,68%); đại biểu lần đầu tham gia Quốc hội: 296 người (tỷ lệ 59,32%).

+ Về trình độ chuyên môn: trên đại học: 392 người, tỷ lệ 78,56% (trong đó: Tiến sĩ: 144 người, Thạc sĩ: 248 người); đại học: 106 người (tỷ lệ 21,24%); dưới đại học: 01 người (tỷ lệ 0,20%). Về học hàm: Giáo sư: 12 người (tỷ lệ 2,40%), Phó Giáo sư: 20 người (tỷ lệ 4%).

Cơ cấu thành phần đại biểu Quốc hội khóa XV đã giảm đại biểu kiêm nhiệm làm việc trong các cơ quan hành pháp, tư pháp, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách. Lần đầu tiên trong các nhiệm kỳ Quốc hội, tỷ lệ đại biểu Quốc hội dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử cao, đạt 38,6%  tổng số đại biểu Quốc hội. Các cơ cấu như tỷ lệ đại biểu là phụ nữ, trẻ tuổi, đại biểu là người dân tộc thiểu số, đại biểu tái cử đều đạt hoặc vượt so với chỉ tiêu đặt ra.

Đặc biệt, lần đầu tiên trong 15 nhiệm kỳ Quốc hội, tỷ lệ đại biểu Quốc hội trúng cử là người dân tộc thiểu số đạt 17,84% - cao nhất từ trước đến nay và đây cũng là lần đầu tiên Quốc hội nước ta có thêm đại diện của 02 dân tộc thiểu số rất ít người là Lự và Brâu . Tỷ lệ đại biểu Quốc hội trúng cử là phụ nữ đạt 30,26% - cao nhất từ Quốc hội khóa VI trở lại đây . Với kết quả này, Việt Nam được nâng lên đứng thứ 51 trên thế giới, thứ 4 ở Châu Á và đứng đầu trong Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPA) về tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội.

3) Kết quả kỳ họp thứ nhất và hoạt động của Quốc hội khóa XV (nhiệm kỳ 2021 - 2026).

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV diễn ra trong 9 ngày, từ ngày 20/7 đến ngày 28/7/2021 tại Hà Nội, trong bối cảnh dịch covid-19 diễn biến hết sức phức tạp, khó lường, đặt ra những yêu cầu đặc biệt đối với hoạt động của Quốc hội và cả hệ thống chính trị. Trước tình hình đó, Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan của Chính phủ đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, khẩn trương, liên tục, ngoài giờ, không có ngày nghỉ, nhằmbảo đảm hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra với chất lượng tốt nhất trong thời gian ngắn nhất. Kỳ họp kết thúc sớm hơn 3 ngày so với chương trình đã được thông qua, tạo điều kiện để các đại biểu Quốc hội là lãnh đạo các địa phương, bộ, ngành kịp thời tập trung chỉ đạo công tác phòng, chống dịch.

Bám sát yêu cầu thực tiễn, Quốc hội đã kịp thời xem xét, quyết định bổ sung Nghị quyết kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chủ động, linh hoạt hơn trong chỉ đạo, điều hành công tác phòng, chống dịch Covid-19, góp phần kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh. Đây là quyết định đúng đắn, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tế, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm cao của Quốc hội trước Nhân dân; khẳng định Quốc hội luôn hành động, đồng hành cùng Chính phủ và cả hệ thống chính trị trong phòng, chống dịch, chăm lo, bảo vệ sức khỏe cho Nhân dân.

Tại kỳ họp, Quốc hội đã hoàn thành nhiệm vụ hệ trọng là xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước, bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, đúng quy trình, thủ tục theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Đây là nội dung trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong suốt nhiệm kỳ, được chuẩn bị công phu, tiến hành bài bản, dân chủ, đúng quy định và đạt được sự đồng thuận, thống nhất cao.Quốc hội đã quyết định số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (gồm Chủ tịch Quốc hội, 04 Phó Chủ tịch Quốc hội, 13 Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội); quyết định cơ cấu tổ chức của Chính phủ (gồm 18 Bộ và 04 cơ quan ngang Bộ); cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ (gồm Thủ tướng Chính phủ, 4 Phó Thủ tướng Chính phủ và 22 bộ trưởng, thành viên khác của Chính ph

Tại kỳ họp, Quốc hội đã xem xét bầu và phê chuẩn 50 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước, bao gồm: Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm 9 Ủy ban của Quốc hội, Tổng kiểm toán Nhà nước, 4 Phó Thủ tướng Chính phủ, 18 Bộ trưởng, 4 Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, 1 Phó Chủ tịch, 4 Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh. Đồng thời phê chuẩn 4 Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao theo quy định của pháp luật.

Sau khi được bầu, các đồng chí Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã tuyên thệ trước Quốc hội, trước đồng bào, cử tri cả nước theo quy định của Hiến pháp, thể hiện rõ trách nhiệm, cam kết mạnh mẽ, quyết tâm cao hoàn thành trọng trách mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và Nhân dân cả nước.

Cũng tại kỳ họp này, Quốc hội xem xét, thông qua và ban hành 30 Nghị quyết, trong đó có 18 Nghị quyết về tổ chức và nhân sự, 11 Nghị quyết chuyên đề, 1 Nghị quyết chung về kỳ họp. Các nghị quyết ban hành vừa kịp thời giải quyết những vấn đề cấp bách trước mắt, vừa quyết định những vấn đề quan trọng có tính chiến lược và lâu dài, góp phần làm nên một kỳ họp thành công trên nhiều phương diện, được nhân dân và cử tri ghi nhận, đồng tình, đánh giá cao.

- Kết quả hoạt động của Quốc hội khóa XV (Nhiệm kỳ 2021 – 2026).

Trong nhiệm kỳ hoạt động của Quốc hội khóa XV, diễn ra trong tình hình thế giới, khu vực biến động nhanh, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; môi trường địa chính trị nhiều bất ổn, kinh tế toàn cầu và nhiều quốc gia, đối tác lớn tăng trưởng chậm lại; xung đột, chiến tranh, thiên tai, đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng… cùng với sự phát triển nhanh chóng, mang tính đột phá của khoa học và công nghệ đã tác động sâu rộng tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội.

Trong nước, bên cạnh thuận lợi, đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 trong nửa đầu nhiệm kỳ. Một số bất cập, hạn chế tích tụ của nền kinh tế trong nhiều năm qua chưa được giải quyết triệt để đặt ra yêu cầu cấp bách phải chủ động, linh hoạt, quyết liệt trong xử lý các vấn đề lớn, hệ trọng của quốc gia. Những yêu cầu mới phát sinh từ thực tiễn, cùng với khối lượng lớn nhiệm vụ phải triển khai theo chương trình, kế hoạch của nhiệm kỳ, khiến khối lượng công việc của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội tăng lên vượt bậc, với đòi hỏi rất cao cả về tiến độ lẫn chất lượng. Đồng thời, quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện phương thức làm việc của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội.

Trước tình hình đó, dưới sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp, sâu sát và sáng suốt của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng đoàn Quốc hội (nay là Đảng ủy Quốc hội); sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan trong hệ thống chính trị; sự tin tưởng, ủng hộ của Nhân dân và cử tri cả nước; sự tham mưu và tổ chức triển khai công việc kịp thời, trách nhiệm của các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã phát huy vai trò là cơ quan thường trực của Quốc hội, thường xuyên đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; khắc phục mọi khó khăn, thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật, hoàn thành các nội dung trong chương trình, kế hoạch hành động của Đảng đoàn Quốc hội (nay là Đảng ủy Quốc hội), chương trình lập pháp, chương trình, kế hoạch giám sát và chương trình công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời, chủ động, kịp thời xử lý hiệu quả các vấn đề thực tiễn phát sinh,góp phần quan trọng vào kết quả toàn diện trong hoạt động của Quốc hội khóa XV cả về lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Đặc biệt, Quốc hội đã ban hành nhiều luật, nghị quyết quan trọng, có ý nghĩa lịch sử và thực tiễn sau sắc. Nổi bật là Nghị quyết số 30/2021/QH15 về kỳ họp thứ nhất của Quốc hội - một nghị quyết mang tính đặc biệt, quy định nhiều biện pháp mạnh mẽ, cấp bách, chưa có tiền lệ, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và chính quyền các cấp chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành công tác phòng, chống dịch Covid-19. Cùng với đó, Nghị quyết số 194/2025/QH15 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc tổ chức lại đơn vị hành chính, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.

Đồng thời, Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến và quyết định các đề án thành lập đơn vị hành chính cấp tỉnh gắn với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, bảo đảm chặt chẽ, thận trọng, đúng định hướng của Trung ương. Riêng năm 2025, Quốc hội đã thông qua 34 nghị quyết liên quan đến sắp xếp 9.907 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 6.714 đơn vị (từ 10.035 còn 3.321 đơn vị). Đến nay, việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp đã cơ bản hoàn thành, đảm bảo tiến độ, chất lượng, tạo điều kiện để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động trên phạm vi cả nước từ 01/7/2025.

Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (06/01/1946 - 06/01/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ôn lại truyền thống vẻ vang, đồng thời khẳng định niềm tin son sắt vào vai trò, sứ mệnh của Quốc hội giai đoạn phát triển mới của đất nước. Phát huy những thành tựu và bài học kinh nghiệm quý báu đã được hun đúc qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Quốc hội Việt Nam tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng hiệu lực, hiệu quả họa động, xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đồng hành cùng dân tộc trên con đường phát triển nhanh và bền vững hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc./.