(Trích phát biểu tham luận của Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh về một số kết quả hoạt động của HĐND tỉnh và kinh nghiệm trong công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật  của đồng chí Nguyễn Thị Việt Hà – Phó Chủ tịch HĐND tỉnh)

Kính thưa các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước,

Kính thưa quý vị đại biểu!

Phó Chủ tịch HĐNd tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà trình bày bác cáo (  Ảnh nguồn Báo đại biểu nhân dân)

Đai biểu tham dự hội nghị ( ảnh nguồn Báo Đại biểu nhân dân)

Nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, nhưng cũng là giai đoạn thể hiện rõ tinh thần đổi mới, chủ động và trách nhiệm của HĐND tỉnh Hà Tĩnh trong quyết nghị và giám sát các vấn đề quan trọng của địa phương; đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và Nhân dân đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 6,4%/năm. Riêng năm 2025, kinh tế Hà Tĩnh bứt phá mạnh mẽ với mức tăng trưởng đạt 8,78%, vươn lên dẫn đầu khu vực Bắc Trung Bộ. Đặc biệt, quý I năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 12,42%, đứng đầu cả nước, khẳng định sức bật và dư địa phát triển ngày càng rõ nét của nền kinh tế tỉnh nhà.

Các đại biểu dự hội nghi ( ảnh nguồn Báo Địại biểu nhân dân)

Nhiệm kỳ qua, HĐND tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức 35 kỳ họp, gồm 10 kỳ họp thường lệ và 25 kỳ họp chuyên đề; riêng năm 2025, HĐND tỉnh đã tổ chức tới 11 kỳ họp để kịp thời xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, cấp bách phát sinh từ thực tiễn.

Các đại biểu tham dự (ảnh nguồn Báo Đại biều nhân dân)

Công tác xây dựng và ban hành nghị quyết tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng thực chất, sát thực tiễn và nâng cao tính khả thi. Trong tổng số 420 nghị quyết được thông qua toàn nhiệm kỳ, có 130 nghị quyết chứa quy phạm pháp luật với 42 chính sách quan trọng, tập trung tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn”, khơi thông nguồn lực phát triển; nổi bật là các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics và xuất khẩu, xây dựng nông thôn mới, phát triển nông nghiệp, nông thôn.. góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Khu kinh tế Vũng Áng, thức đẩy thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp; nâng tỷ trọng công nghiệp chiếm trên 30% tổng sản phẩm trên địa bàn và đưa Hà Tĩnh hoàn thành 100% tiêu chí xây dựng tỉnh NTM vào năm 2025.

Đặc biệt, trước những tình huống khó khăn, cấp bách như đại dịch COVID-19, thiên tai, bão lũ, HĐND tỉnh đã kịp thời ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù với tinh thần chủ động, linh hoạt và giàu tính nhân văn, góp phần chăm lo ổn định đời sống Nhân dân; đến nay, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh chiếm 1,9% (so với đầu nhiệm kỳ là 3,5%), thể hiện rõ hiệu quả của các chính sách an sinh và phát triển kinh tế - xã hội được triển khai đồng bộ, kịp thời.

Toàn cảnh hội nghị

Cùng với hoạt động quyết nghị, hoạt động giám sát tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, tạo chuyển biến rõ nét trong chỉ đạo, điều hành của Ủy ban nhân dân tỉnh và các ngành, các cấp. Qua giám sát công tác cải cách hành chính, Hà Tĩnh đã tập trung vào việc xây dựng nền hành chính hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; năm 2025, tỉnh xếp thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ về Chỉ số cải cách hành chính; hay qua giám sát lĩnh vực an sinh xã hội, tỉnh đã ban hành chính sách nâng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, đến nay, tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của tỉnh đứng thứ 9 trên toàn quốc.

Bên cạnh đó, công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật được chú trọng. Qua công tác kiểm tra, giám sát đã phát hiện, kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý nhiều văn bản chưa đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, chưa phù hợp thực tiễn hoặc còn nhiều vướng mắc trong tổ chức thực hiện, như các quy định về ủy quyền xác định giá đất cụ thể, quản lý vật liệu nổ công nghiệp, việc đánh giá hợp tác xã, thẩm quyền ban hành chính sách của cấp cơ sở…

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại  hội nghị

Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận thấy rõ một số tồn tại, hạn chế trong hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật của HĐND các cấp. Khối lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành ngày càng lớn, nội dung điều chỉnh trên nhiều lĩnh vực, trong khi nguồn nhân lực tham gia hoạt động giám sát của HĐND các cấp còn mỏng. Việc rà soát, theo dõi, cập nhật văn bản chưa thực sự thường xuyên. Hoạt động giám sát văn bản QPPL ở một số địa phương chưa được quan tâm đúng mức, còn nặng về xem xét báo cáo hành chính, thiếu giám sát chuyên sâu…Từ thực tiễn đó, Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh xin đề xuất một số giải pháp trọng tâm:

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm bên thềm hội nghị

Thứ nhất, cần chuyển mạnh từ tư duy “xem xét văn bản” sang tư duy “giám sát quyền lực thông qua văn bản”. Giám sát phải đi vào thực chất, kịp thời phát hiện những quy định chồng chéo, vượt thẩm quyền, thiếu tính khả thi hoặc không còn phù hợp với thực tiễn để kiến nghị xử lý, hoàn thiện. Đây cũng chính là yêu cầu mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nhấn mạnh: lấy giám sát văn bản quy phạm pháp luật làm khâu đột phá trong hoạt động giám sát của cơ quan dân cử.

Thứ hai, đổi mới phương thức giám sát theo hướng chủ động, thường xuyên, chuyên sâu và tích hợp

Hạn chế tình trạng giám sát “thụ động theo báo cáo” mà cần chủ động xây dựng kế hoạch giám sát văn bản quy phạm pháp luật hằng năm theo từng lĩnh vực; bám sát ngay từ khâu ban hành đến quá trình tổ chức thực hiện.

Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ giám sát. Xây dựng hệ thống hỗ trợ quyết định dựa trên dữ liệu thực tế (về biến động kinh tế, ngân sách, rủi ro thiên tai) thay vì chỉ dựa vào báo cáo hành chính thuần túy.

Thứ tư, kiên quyết xử lý sau giám sát, tháo gỡ điểm nghẽn và bảo vệ cán bộ đổi mới

Đồng thời, Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh cũng xin kiến nghị với Trung ương một số nội dung sau:

Thứ nhất, về thẩm quyền ban hành văn bản QPPL của HĐND cấp xã.

Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, HĐND cấp xã có thẩm quyền ban hành Nghị quyết để “Quyết định chính sách, biện pháp để phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật”.

 Thực tế hiện nay, mặc dù chủ trương phân cấp, phân quyền ngày càng được đẩy mạnh, yêu cầu cấp xã chủ động hơn trong quản lý, điều hành và phát triển địa phương ngày càng cao, nhưng thẩm quyền quyết định về cơ chế tài chính, chính sách đặc thù và phân bổ nguồn lực vẫn chủ yếu tập trung ở cấp tỉnh.

Do đó, đề nghị TW nghiên cứu quy định cụ thể hơn về thẩm quyền quyết định các cơ chế, chính sách phục vụ phát triển KT - XH ở cấp xã. 

Thứ hai, có cơ chế, chính sách hỗ trợ về nguồn lực, hạ tầng công nghệ thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ hoạt động của hệ thống cơ quan dân cử các cấp; ban hành hướng dẫn thống nhất về chuyển đổi số, “Hội đồng nhân dân số” trong hoạt động của HĐND các cấp, bảo đảm kết nối, liên thông, khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ công tác giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng ở địa phương.

Thứ ba, đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghiên cứu ban hành nghị quyết quy định về vị trí việc làm, giữ ngạch công chức đối với các chức danh Trưởng ban, Phó Trưởng ban của các Ban thuộc HĐND. Hiện nay, các quy định của Chính phủ về vị trí việc làm chưa quy định cụ thể đối với nhóm chức danh này, dẫn đến khó khăn trong công tác bố trí, quản lý, đánh giá và bảo đảm quyền lợi về ngạch công chức.

Thứ tư, đề nghị ban hành hướng dẫn cụ thể việc đánh giá, xếp loại công chức đối với cán bộ, công chức tại các Ban của HĐND nhằm bảo đảm thống nhất trong thực hiện, phù hợp với đặc thù hoạt động và vị trí việc làm của từng chức danh

Thứ năm, đề nghị sớm có quy định và bố trí biên chế cho Trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã. Hiện nay, nhiều trung tâm mới được thành lập nhưng chưa được giao biên chế nên gặp nhiều khó khăn trong tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự và triển khai nhiệm vụ.

Trên đây là tham luận của Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh về một số kết quả hoạt động của HĐND tỉnh và kinh nghiệm trong công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật.

Xin trân trọng cảm ơn quý vị đại biểu.

Lượt xem: 53