Sáng 13/11, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm việc với UBND xã Tiên Điền về tình hình thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2022-2026. Đồng chí Nguyễn Thị Thúy Nga - Ủy viên Thường trực, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh chủ trì cuộc làm việc.

Toàn cảnh cuộc làm việc

Tham dự có đại diện lãnh đạo Ban Pháp chế HĐND tỉnh; ủy viên chuyên trách Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh; lãnh đạo Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh; đại diện Sở Tài chính; đại diện Thường trực Đảng ủy, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND xã Tiên Điền và các phòng chuyên môn liên quan.

Theo báo cáo của UBND xã Tiên Điền, xã được thành lập từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập 3 xã Xuân Thành, Xuân Mỹ, Xuân Yên và thị trấn Tiên Điền. Sau sắp xếp, địa phương có diện tích tự nhiên 31,6 km², dân số 24.883 người, với 28 thôn.

Chủ tịch UBND xã Tiền Điền Phan Văn Lĩnh trình bày báo cáo, làm rõ các nội dung liên quan đến địa phương.

Việc thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách giai đoạn 2022-2026 diễn ra trong bối cảnh có sự thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, phạm vi và phương thức quản lý khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Cùng với tiếp nhận số liệu thu, chi, hồ sơ, tài sản, công trình từ các đơn vị trước sắp xếp, cấp xã được giao thực hiện thêm một số nhiệm vụ trước đây do cấp huyện đảm nhiệm, làm tăng khối lượng công việc và yêu cầu về nguồn lực tài chính.

Về nguồn thu, các khoản thu ngân sách xã được hưởng 100% và các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm đã góp phần bổ sung nguồn lực cho địa phương. Tuy nhiên, quy mô các khoản thu tại chỗ còn hạn chế, chưa tạo được nguồn thu ổn định, bền vững. Khả năng cân đối ngân sách vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn thu tiền sử dụng đất và các khoản bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh.

Ủy viên chuyên trách Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Lê Ngọc Hà phát biểu.

Nguồn thu tiền sử dụng đất có tính biến động, phụ thuộc vào quỹ đất đủ điều kiện khai thác, tiến độ hoàn thiện thủ tục, giải phóng mặt bằng, đấu giá quyền sử dụng đất và tình hình thị trường. Trong khi đó, các khoản thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của hộ kinh doanh, doanh nghiệp chưa tạo được nguồn thu thường xuyên, ổn định.

Trong khi đó, nhu cầu chi ngân sách ngày càng tăng, nhất là kinh phí bảo đảm hoạt động bộ máy, quản lý địa bàn, thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, chuyển đổi số, quản lý đất đai, môi trường, quốc phòng - an ninh và duy tu, sửa chữa cơ sở vật chất, hạ tầng. Nhu cầu đầu tư các công trình thiết yếu trên địa bàn tương đối lớn, trong khi khả năng cân đối nguồn vốn của ngân sách xã còn hạn chế.

Phó Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và  HĐND tỉnh Trương Thị Liên phát biểu tại cuộc làm việc.

Bên cạnh đó, một số tiêu chí trong định mức phân bổ chi thường xuyên hiện hành chưa phản ánh đầy đủ đặc điểm của đơn vị hành chính sau sắp xếp, nhất là diện tích tự nhiên, quy mô dân số, số lượng thôn, mức độ phân tán dân cư và khối lượng nhiệm vụ được chuyển giao. Điều này tạo áp lực đối với công tác điều hành, bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Tại cuộc làm việc, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh tập trung trao đổi, làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc trong thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi; thảo luận các nội dung tại dự thảo Nghị quyết phân cấp nguồn thu, tỉ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu, phân cấp nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã giai đoạn 2027-2030; nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2027.

Từ thực tiễn, UBND xã Tiên Điền kiến nghị HĐND tỉnh, UBND tỉnh và các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát tổng thể cơ chế phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa ngân sách cấp tỉnh và cấp xã giai đoạn 2027-2030; nghiên cứu điều chỉnh tỷ lệ điều tiết nguồn thu tiền sử dụng đất để lại cho ngân sách cấp xã phù hợp với trách nhiệm quản lý đất đai, đầu tư hạ tầng và yêu cầu phát triển địa phương.

Địa phương cũng đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát, phân định rõ nhiệm vụ chi giữa các cấp; quan tâm hỗ trợ vốn đầu tư đối với các công trình hạ tầng thiết yếu vượt quá khả năng cân đối ngân sách xã; có cơ chế bổ sung dự toán kịp thời đối với những nhiệm vụ mới phát sinh, tăng khối lượng sau sắp xếp.

Đặc biệt, xã đề xuất phương án sửa đổi cụ thể đối với một số nội dung tại dự thảo Nghị quyết như: tiền chuyển mục đích sử dụng đất; việc đấu giá đất tại các dự án nhà ở, các dự án do nhà đầu tư thực hiện; việc giao chỉ tiêu thu ngân sách; cơ chế đặc thù cho các xã trung tâm;….

Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Thị Thúy Nga kết luận cuộc làm việc.

Kết luận cuộc làm việc, đồng chí Nguyễn Thị Thúy Nga ghi nhận những nỗ lực của UBND xã Tiên Điền trong công tác quản lý, điều hành ngân sách; đồng thời chia sẻ với những khó khăn, áp lực và khối lượng công việc phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Đồng chí đánh giá các ý kiến đề xuất, kiến nghị của địa phương đã bám sát thực tiễn triển khai nhiệm vụ trong thời gian qua, là nguồn thông tin quan trọng để Ban Kinh tế - Ngân sách có thêm cơ sở thực tiễn, nhìn nhận đầy đủ, khách quan hơn trong quá trình thẩm tra dự thảo Nghị quyết.

Đồng chí cũng thông tin, trao đổi thêm về những nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới, đòi hỏi nguồn lực ngân sách rất lớn, qua đó mong muốn địa phương chia sẻ với những khó khăn, áp lực trong cân đối, phân bổ nguồn lực chung của tỉnh.

Trên cơ sở kết quả khảo sát và ý kiến của các địa phương, Ban Kinh tế - Ngân sách sẽ tiếp tục nghiên cứu, thẩm tra dự thảo Nghị quyết trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định, bảo đảm nguyên tắc phân cấp nhiệm vụ gắn với nguồn lực thực hiện, phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp ngân sách, phát huy tính chủ động của ngân sách cấp xã, đồng thời bảo đảm cân đối ngân sách chung của tỉnh.

Lượt xem: 12